سنڌ جي وڏي وزير جي صدارت هيٺ پوليو جي خاتمي بابت صوبائي ٽاسڪ فورس جو اجلاس، ايندڙ پوليو جي خاتمي واري مهم جو جائزو ورتو ويو

ڪراچي- 16 سيپٽمبر (اي پي پي) سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه اربع تي پوليو جي خاتمي لاءِ صوبائي ٽاسڪ فورس جي اجلاس جي صدارت ڪئي ۽ پوليو وائرس خلاف صوبي جي اڳڀرائي جو جائزو ورتو، جنهن ۾ هن چيو ته سنڌ ۾ پوليو جو بار 2024ع  ۾ 23 ڪيسن ۽ 2025ع ۾ 9 ڪيسن مان گهٽجي 2026ع ۾ هيستائين صرف هڪ ڪيس تائين اچي ويو آهي جڏهن ته ماحولياتي نگراني ظاهر ڪري ٿي ته وائرس جي گردش ڪجهه بچيل وڏي خطري وارن علائقن تائين سڪڙجي وئي آهي. بيماري کي ختم ڪرڻ لاءِ حڪومت جي عزم کي ورجائيندي وڏي وزير اختيارين کي هدايت ڪئي ته 21 کان 27 سيپٽمبر تائين هلندڙ ذيلي قومي حفاظتي مهم کان اڳ ويڪسينيشن، نگراني ۽ ڪميونٽي جي شموليت جي ڪوششن کي تيز ڪيو وڃي. هن چيو سنڌ پاران حاصل ڪيل اڳڀرائي حوصلا افزا آهي ۽ اسان جي صحت جي ڪارڪنن، ضلعي انتظاميا ۽ ڀائيوار تنظيمن جي سخت محنت جي عڪاسي ڪري ٿي پر اسان جو مشن تڏهن ئي مڪمل ٿيندو جڏهن هر ٻار محفوظ هوندو ۽ وائرس هر ضلعي مان ختم ٿي ويندو. غفلت، ڪمزور نگراني يا فالو اپ جي کوٽ جي ڪري ڪو به ٻار ويڪسين کان محروم نه رهڻ گهرجي. وزيراعليٰ هائوس ۾ ٿيل اجلاس ۾ صحت واري وزير ڊاڪٽر عذرا فضل پيچوهو، چيف سيڪريٽري آصف حيدر شاهه، ميئر ڪراچي مرتضيٰ وهاب، آءِ جي پوليس سنڌ جاويد عالم اوڍو، ڪمشنر ڪراچي حسن نقوي، صوبائي سيڪريٽرين، ايمرجنسي آپريشنز سينٽر جي صوبائي ڪوآرڊينيٽر شهريار گل، سنڌ حڪومت جي ڀائيوارن ۽ ڊپٽي ڪمشنرن شرڪت ڪئي. ٻين ضلعن جي ڪمشنرن، ڊي آءِ جيز، ڊپٽي ڪمشنرن ۽ ايس ايس پيز ويڊيو لنڪ ذريعي شرڪت ڪئي. اجلاس کي بريفنگ ڏيندي صحت جي وزير ڊاڪٽر عذرا فضل پيچوهو چيو ته پاڪستان ۾ وائلڊ پوليو وائرس جا ڪيس 2024ع ۾ 74 مان تيزيءَ سان گهٽجي 2025ع  ۾ 31 ۽ 2026ع  ۾ هينئر تائين صرف ٽي رهجي ويا آهن. سنڌ ۾ هن سال صرف هڪ ڪيس رڪارڊ ٿيو آهي، جيڪو 10 فيبروري تي سجاول مان رپورٽ ٿيو، جڏهن ته گذريل سال 9 ڪيس ۽ 2024ع  ۾ 23 ڪيس هئا. اي او سي انچارج شهريار گل وڏي وزير کي آگاهه ڪيو ته ماحولياتي نگراني جي انگن اکرن مان معلوم ٿئي ٿو ته سڄي صوبي ۾ وائرس جي گردش ۾ وڏي گهٽتائي آئي آهي. مثبت ماحولياتي نگراني وارن هنڌن جو تعداد مارچ 2025ع  جي اعليٰ ترين سطح 29 مان گهٽجي آگسٽ 2026ع  ۾ صرف پنج رهجي ويو آهي. ڪراچي کان ٻاهر، سڀ 14 نگراني جا هنڌ هن وقت ناڪاري آهن جڏهن ته ڪراچي جي 15 هنڌن مان ڇهه اڃا تائين مثبت آهن جيڪو ظاهر ڪري ٿو ته وائرس جو پکڙجڻ شهر جي محدود حصن تائين محدود ٿي رهيو آهي. اجلاس کي ٻڌايو ويو ته ڪجهه ماحولياتي نمونا مثبت اچڻ جي باوجود، 2025ع  جي تيز پکڙجڻ واري سيزن دوران ڪراچي ۾ تصديق ٿيل پوليو ڪيسن جي غير موجودگي ظاهر ڪري ٿي ته بچاءُ وارن ٽُڪن ۽ بار بار ويڪسينيشن مهمن ذريعي آبادي ۾ وڌيڪ قوت مدافعت پيدا ٿي آهي. چيف سيڪريٽري آصف حيدر شاهه چيو ته لڳاتار ويڪسينيشن جي ڪوششن ڪلينڪل ڪيسن کي روڪڻ ۾ مدد ڪئي آهي، توڙي ماحولياتي نگراني اڃا تائين وائرس جي گردش کي سڃاڻي رهي آهي. گهٽجڻ واري رجحان تي اطمينان جو اظهار ڪندي، وڏي وزير زور ڏنو ته پوليو جو هڪ ڪيس به تمام گهڻو آهي ۽ هن سمورن ڪمشنرن، ڊپٽي ڪمشنرن ۽ ضلعي صحت جي اختيارين کي هدايت ڪئي ته هو رهجي ويل ٻارن، انڪاري ڪيسن ۽ آپريشنل خامين خلاف زيرو ٽولرنس واري پاليسي اختيار ڪن. نگراني جي نتيجن جو جائزو وٺندي هن ڪراچي ۽ ٻين سڃاڻپ ٿيل وڏي خطري وارن علائقن ۾ ويڪسينيشن ۽ نگراني جي ڪوششن کي تيز ڪرڻ، ڪراچي ايڪشن پلان 2.0 تي مڪمل عملدرآمد ڪرڻ، ضلعي انتظاميا ۽ صحت جي اختيارين، لڏپلاڻ ڪندڙ ۽ متحرڪ آبادي جي ويجهي نگراني، ۽ گهٽ سهولتن وارن برادرين ۾ معمولي ويڪسينيشن جي ڪوريج کي بهتر بڻائڻ جا حڪم ڏنا. هن چيو ماحولياتي نمونا هڪ چتاءُ آهن. اسان کي ان کان اڳ جو وائرس ڪنهن ڪمزور ٻار کي متاثر ڪري، عمل ڪرڻو پوندو. اجلاس ۾ 2026ع  دوران هلايل خصوصي بوسٽر ڊوز مهمن جو به جائزو ورتو ويو. شهريار گل ٻڌايو ته ڪراچي ۾ پوليو جا اٽڪل 3 ملين اورل ويڪسين جا ڦُڙا ۽ 2.89 ملين بوسٽر ڊوز ڏنا ويا، جڏهن ته ٻين ڊويزنن ۾ مهمن دوران لڳ ڀڳ 2.7 ملين او پي وي جا ڦُڙا ۽ 2.58 ملين بوسٽر ڊوز ڏنا ويا. وڌايل عمر واري ويڪسينيشن حڪمت عملين اسڪولن ۽ ڪميونٽي تي ٻڌل ڪوششن ذريعي وڏي عمر جي ٻارن تائين پهچڻ ۾ مدد ڪئي. وڏي وزير فرنٽ لائن ورڪرز، استادن، ڪميونٽي موبلائزرز، ڏورانهن علائقن ۽ پهچ کان ٻاهر علائقن ۾ ڪم ڪندڙ صحت جي عملي جي ڪوششن کي ساراهيو ۽ کين پوليو جي خاتمي واري پروگرام جي ڪرنگهي جي هڏي قرار ڏنو. ٽاسڪ فورس کي ٻڌايو ويو ته جولاءِ 2026ع جي ايس اين آءِ ڊيز مهم کان پوءِ هڪ خصوصي 10 ڏينهن جي فالو اپ مهم شروع ڪئي وئي ته جيئن انهن ٻارن کي ويڪسين ڏني وڃي جيڪي شروعات ۾ رهجي ويا هئا. رهجي ويل 146,149 ٻارن مان، انڪاري ۽ غير موجود ٻارن تي ڌيان ڏيڻ واري خصوصي ڪوششن ذريعي 23,500 کان وڌيڪ ٻارن کي بعد ۾ ويڪسين ڏني وئي. وڏي وزير ضلعي انتظاميا کي هدايت ڪئي ته بهتر ڪميونٽي جي شموليت ۽ عوامي آگاهي مهمن ذريعي انڪار جي شرح کي وڌيڪ گهٽ ڪيو وڃي. هن ان ڳالهه تي زور ڏنو ته والدين سان اعتماد بحال ڪرڻ پروگرام جي ڪاميابيءَ لاءِ انتهائي اهم آهي. اجلاس ۾ 21 کان 27 سيپٽمبر تائين هلندڙ ايس اين آءِ ڊيز مهم جي تياريءَ جو جائزو ورتو ويو، جنهن دوران سڄي سنڌ ۾ پنجن سالن کان گهٽ عمر جي اٽڪل 10 ملين ٻارن کي ويڪسين ڏني ويندي. هي مهم 23 مڪمل ضلعن ۽ 7 جزوي ضلعن جي چونڊيل يونين ڪائونسلن تي ٻڌل هوندي جنهن ۾ 80,000 کان وڌيڪ فرنٽ لائن ورڪرز حصو وٺندا. اختيارين چيو ته سڪيورٽي جي فرضن لاءِ 26,000 کان وڌيڪ پوليس اهلڪار مقرر ڪيا ويا آهن. وڏي وزير مهم لاءِ صوبائي حڪومت جي مالي مدد کي ورجايو ۽ چيو ته فرنٽ لائن ورڪرز جي معاوضي ۾ 28 سيڪڙو واڌ ڪئي وئي آهي. هن سمورن ضلعن کي هدايت ڪئي ته مهم شروع ٿيڻ کان اڳ باقي رهيل تيارين جي قدمن کي مڪمل ڪن، جن ۾ ويڪسين جي فراهمي، لاجسٽڪس، عملي جي مقرري ۽ نگراني جا انتظام شامل آهن. وڏي وزير مهم جي ڪوالٽي انڊيڪيٽرز جو پڻ جائزو ورتو ۽ کيس آگاهه ڪيو ويو ته سنڌ معمولي ويڪسينيشن، نگراني، اسٽاف ۽ ڪميونٽي جي شموليت ۾ اهم سڌارا آڻڻ سان گڏوگڏ ڪارڪردگي جي بهتر معيار کي برقرار رکيو آهي. اجلاس جي پڄاڻي تي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه سنڌ کي پوليو کان پاڪ مستقبل بڻائڻ جي عزم کي ورجايو. هن چيو اسان وڏي اڳڀرائي ڪئي آهي پر هي پوليو خلاف جنگ جو سڀ کان اهم مرحلو آهي. هر کاتي، هر ضلعي انتظاميا ۽ هر فرنٽ لائن ورڪر کي مڪمل ڌيان ڏيڻو پوندو، جيستائين وائرس جو پکڙجڻ مستقل طور تي بند نه ٿي وڃي. ايندڙ سيپٽمبر ۽ ڊسمبر جون مهمون انتهائي اهم آهن ۽ ڪو به علائقو پوئتي نه رهڻ گهرجي.