سنڌ جي وڏي وزير جي نيشنل ٽيلي ڪميونيڪيشن ڪارپوريشن جي هڪ اعليٰ سطحي اجلاس جي صدارت

ڪراچي-30 جولاءِ (اي پي پي) سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه، نيشنل ٽيلي ڪميونيڪيشن ڪارپوريشن سان هڪ اعليٰ سطحي اجلاس ۾ سنڌ ۾ هڪ جديد صوبائي ڊيٽا سينٽر قائم ڪرڻ جي منصوبن تي خيالن جي ڏي وٺ ڪئي. وڏي وزير لاڳاپيل کاتن کي هدايت ڪئي ته اهي اين ٽي سي سان گڏجي ڪم ڪن ۽ ان منصوبي لاءِ هڪ جامع تجويز ۽ عملدرآمد وارو پلان پيش ڪن. اهو فيصلو چيف منسٽر هائوس ۾ اين ٽي سي جي مينيجنگ ڊائريڪٽر، ميجر جنرل (ر) علي فرحان، سان ملاقات دوران فائنل ڪيو ويو. اجلاس ۾ وڏي وزير جو پرنسپل سيڪريٽري آغا واصف، آءِ ٽي بابت وڏي وزير جو خاص مددگار محمد علي راشد، پلاننگ اينڊ ڊولپمينٽ بورڊ جو چيئرمين بلال ميمڻ شرڪت ڪئي. اين ٽي سي جي وفد ۾ جنرل مينيجر سائوٿ محمد عرفان ۽ ڊائريڪٽر ڊولپمينٽ سائوٿ عطا الرحمان ملڪ شامل هئا. شرڪت ڪندڙن سنڌ حڪومت ۽ اين ٽي سي جي وچ ۾ ٽيلي ڪميونيڪيشن، ڊيٽا مينيجمينٽ، ڪلائوڊ سروسز، سائبر سيڪيورٽي، ۽ ڊيجيٽل گورننس ۾ تعاون جي موقعن جو جائزو ورتو. وڏي وزير کي اين ٽي سي جي ملڪ گير آءِ سي ٽي انفراسٽرڪچر، جاري حڪومت کان حڪومت  منصوبن، ۽ سڄي ملڪ ۾ ڊيٽا سينٽر جي سهولتن کي وڌائڻ جي منصوبن بابت بريفنگ ڏني وئي. ميجر جنرل (ر) علي فرحان وڏي وزير کي آگاهه ڪيو ته اين ٽي سي جيڪو 1996 جي ٽيليڪام ري آرگنائيزيشن ايڪٽ تحت قائم ٿيو هو، ملڪ جو واحد سرڪاري ملڪيت وارو آءِ سي ٽي سروس فراهم ڪندڙ ادارو آهي. ان کي وفاقي ۽ صوبائي حڪومتن، دفاعي قوتن، خودمختيار ادارن، ۽ ٻين عوامي شعبي جي ادارن کي محفوظ ٽيليڪام ۽ آءِ ٽي  خدمتون فراهم ڪرڻ جو اختيار ڏنو ويو آهي. هن ان ڳالهه تي روشني وڌي ته اين ٽي سي سنڌ ۾ لڳ ڀڳ 1,000 ڪلوميٽرن تي پکڙيل هڪ وسيع آپٽيڪل فائبر نيٽ ورڪ برقرار رکي ٿو. اهو نيٽ ورڪ وڏي پيماني تي ڊيجيٽل قدمن جي مدد لاءِ ضروري انفراسٽرڪچر فراهم ڪري ٿو، جنهن ۾ سيف سٽي پروجيڪٽس ۽ مربوط حڪومتي ڪميونيڪيشن سسٽم شامل آهن. اين ٽي سي جي سربراهه وڌيڪ چيو ته ڪارپوريشن اسلام آباد، لاهور ۽ ڪوئيٽا ۾ ٽيئر ٿري جي معيار مطابق ڊيٽا سينٽر ڪاميابيءَ سان هلائي رهي آهي—جيڪي اهم سرڪاري ادارن کي محفوظ هوسٽنگ، ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ، ڊيزاسٽر ريڪوري، ۽ ڊيٽا پروٽيڪشن سروسز فراهم ڪن ٿا. اين ٽي سي هاڻي ڪراچي ۾ هڪ جديد ڊيٽا سينٽر قائم ڪرڻ جو منصوبو رکي ٿو ته جيئن صوبائي اي گورننس جي ضرورتن کي پورو ڪري سگهجي ۽ ڊيٽا جي خودمختياري کي مضبوط بڻائي سگهجي. ان موقعي تي ڳالهائيندي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو ته سنڌ ڊيجيٽل گورننس ۽ ٽيڪنالاجي تي ٻڌل عوامي انتظاميا جي هڪ نئين دور ۾ داخل ٿي رهي آهي. هن ياد ڏياريو ته هي اڳڀرائي سڌي ريت ان عزم سان مطابقت رکي ٿي جيڪو هن پنهنجي تازي بجيٽ تقرير دوران ڪيو هو، جتي هن ڊيجيٽل انفراسٽرڪچر کي اوليت ڏيڻ، ٽيڪنالاجي جي جدت کي هٿي وٺرائڻ، ۽ صوبائي انتظاميا کي بهتر بڻائڻ لاءِ وقف وسيلا مختص ڪرڻ جو اعلان ڪيو هو. وڏي وزير ان ڳالهه تي زور ڏنو ته محفوظ ڊيٽا انفراسٽرڪچر سڄي دنيا جي حڪومتن لاءِ هڪ اسٽريٽجڪ ضرورت بڻجي چڪو آهي. هن چيو حڪومتي ڊيٽا هڪ قومي اثاثو آهي. ان جي حفاظت، مينيجمينٽ، ۽ پهچ موثر گورننس، عوامي اعتماد، ۽ ادارتي ڪارڪردگيءَ لاءِ انتهائي اهم آهن. اسان چاهيون ٿا ته سنڌ ڊيجيٽل جدت ۽ اي گورننس ۾ اڳڀرائي ڪري. هن نوٽ ڪيو ته صوبائي ڊيٽا سينٽر جو قيام حڪومتي کاتن لاءِ محفوظ اسٽوريج، ڪلائوڊ تي ٻڌل خدمتون، ۽ بزنس ڪنٽينيوٽي حل فراهم ڪندو، جڏهن ته آپريشنل خطرن کي گهٽائيندو ۽ بين الاقوامي کاتن جي تعاون کي وڌائيندو. اهم ڳالهه اها آهي ته وڏي وزير ان ڳالهه تي زور ڏنو ته هي پروجيڪٽ سنڌ جي ٻهراڙين ۽ ڏورانهن علائقن تائين تيز رفتار ڪنيڪٽوٽي کي وڌائي ڊيجيٽل تفاوت کي ختم ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آهي. ٻهراڙي واري ڪنيڪٽوٽي جي هي توسيع ان ڳالهه کي يقيني بڻائيندي ته ڊيجيٽل گورننس جا فائدا بنيادي سطح تائين پهچن، جنهن سان صحت، تعليم، ۽ آن لائين عوامي خدمتن تائين پهچ ۾ بهتري ايندي. ان کان علاوه، مرڪزي ڊيٽا جي سهولت ۽ مضبوط ڪنيڪٽوٽي نيٽ ورڪ ايندڙ سيف سٽيز پروجيڪٽ لاءِ ٽيڪنالاجي جي ڪرنگهي جي هڏي طور ڪم ڪندو، جيڪو ترقي يافته نگراني، قانون لاڳو ڪندڙ ادارن لاءِ ريل ٽائيم ڊيٽا پروسيسنگ، ۽ هوشيار عوامي حفاظت جي انتظام کي آسان بڻائيندو. وڏي وزير وڌيڪ چيو هڪ جديد صوبائي ڊيٽا سينٽر سنڌ جي ڊيجيٽل تبديليءَ واري حڪمت عملي جي ڪرنگهي جي هڏي طور ڪم ڪندو. هي مصنوعي ذهانت (آرٽيفيشل انٽيليجنس)، سمارٽ گورننس، سيف سٽي سسٽم، ڊيجيٽل رڪارڊ مينيجمينٽ، ۽ شهرين تي ٻڌل خدمتن ۾ مستقبل جي قدمن جي مدد ڪندو. وڏي وزير پلاننگ اينڊ ڊولپمينٽ بورڊ، انفارميشن ٽيڪنالاجي ڊپارٽمينٽ، ۽ اين ٽي سي کي هدايت ڪئي ته اهي گڏيل طور تي هڪ تفصيلي روڊ ميپ تيار ڪن جنهن ۾ ٽيڪنيڪل وضاحتون، عملدرآمد جي ٽائم لائينز، گورننس جا طريقا، ۽ مستقبل جي توسيع جي ضرورتن کي شامل ڪيو وڃي. هن تجويز ڪيل سهولت کي سائبر سيڪيورٽي، ڊيٽا پروٽيڪشن، ۽ ڊيزاسٽر ريڪوري جي بين الاقوامي معيارن سان هم آهنگ ڪرڻ جي ضرورت تي پڻ زور ڏنو. هن چيو پروجيڪٽ کي اين ٽي سي سان پبلڪ پرائيويٽ پارٽنرشپ ماڊل تحت شروع ڪري سگهجي ٿو. اين ٽي سي جي ٽيڪنيڪل مهارت ۽ ملڪ گير تجربي جي تعريف ڪندي، وڏي وزير صوبائي حڪومت جي ان عزم جو اظهار ڪيو ته هو ڪارپوريشن سان گڏجي محفوظ آءِ سي ٽي انفراسٽرڪچر تيار ڪرڻ ۽ سڄي سنڌ ۾ ڊيجيٽل ڪنيڪٽوٽي کي وڌائڻ لاءِ ويجهڙائي سان ڪم ڪندي. اجلاس سنڌ حڪومت ۽ اين ٽي سي جي وچ ۾ سهڪار کي وڌائڻ جي معاهدي سان ختم ٿيو ته جيئن هڪ محفوظ، ڳنڍيل، ۽ ڊيجيٽل طور تي بااختيار سنڌ جي خواب کي سچو بڻائي سگهجي.