پاڪستان افغانستان سان ڳالهه ٻولهه جي لاءِ تيار آهي، دهشتگردي جي خلاف قابل اعتماد قدم ضروري آهن: پرڏيهي آفيس جو ترجمان

اسلام آباد – 23 آڪٽوبر (اي پي پي) پرڏيهي آفيس جي ترجمان سفير سجاد حيدر خان چيو آهي ته پاڪستان افغانستان سان ڳالهه ٻولهه جي لاءِ تيار آهي، بامعنى رابطن جي لاءِ افغان سرزمين تان جنم وٺندڙ دهشتگردي جي خطرن جي روڪٿام جي لاءِ هڪ قابل عمل طريقو ضروري آهي، پاڪستان امن ۽ عالمي قانون موجب تڪرارن جي پرامن حل کي ترجيح ڏي ٿو جڏهن ته هو پنهنجي خودمختياري ۽ علائقائي سالميت جي دفاع لاءِ پڻ تيار آهي. اهڙن خيالن جو اظهار هن جمعي ڏينهن هفتيوار ميڊيا بريفنگ کي خطاب ڪندي ڪيو. پرڏيهي آفيس جي ترجمان چيو ته پاڪستان ٻطرفي ذريعن ۽ علائقائي فورمز بشمول ماسڪو فارميٽ قطر، ترڪيه، سعودي عرب ۽ چين جي سهولتڪاري سان ٿيندڙ ڳالهه ٻولهه جي ذريعي افغانستان سان سفارتي رابطن جي بحالي جي لاءِ مسلسل ڪوششون ڪندو رهيو آهي جڏهن ته افغان طالبان پاران پنهنجي سرزمين تي سرگرم دهشتگرد تنظيمن جي موجودگي تسليم ڪرڻ کان پاسو ڪرڻ جي ڪري اهي ڪوششون قابل عمل مفاهمت تائين پهچي نه سگهيون. هن چيو ته پاڪستان ۾ دهشتگردي جي سرگرمين ۾ نمايان اضافو ٿيو آهي ۽ گذريل هڪ سال دوران اهڙن واقعن ۾ 1300 کان وڌيڪ پاڪستاني پنهنجون حياتيون وڃائي چڪا آهن. گڏيل قومن جي مانيٽرنگ ٽيم ۽ افغانستان جي نئين سر تعمير جي لاءِ آمريڪي خصوصي انسپيڪٽر جنرل جي رپورٽس جو حوالو ڏيندي هن چيو ته افغانستان ۾ 20 کان وڌيڪ دهشتگرد تنظيمون سرگرم آهن جيڪي پاڪستان ۽ خطي جي ٻين ملڪن جي لاءِ سيڪيورٽي خدشن جو سبب آهن. ترجمان چيو ته پاڪستان جو مطالبو واضح آهي ته افغانستان پنهنجي سرزمين پاڪستان جي خلاف دهشتگرد سرگرمين جي لاءِ استعمال ٿيڻ کان روڪڻ جي لاءِ موثر قدم کڻي ۽ انهن خطرن کي منهن ڏيڻ جي لاءِ هڪ قابل اعتماد نظام قائم ڪري. پاڪستان ۽ ڀارت جي وچ ۾ هڪ ڀيرو ٻيهر ڇڪتاڻ جي امڪانن بابت سوال تي ترجمان چيو ته پاڪستان امن ۽ عالمي قانون موجب تڪرارن جي پرامن حل کي ترجيح ڏي ٿو جڏهن ته هو پنهنجي خودمختياري ۽ علائقائي سالميت جي دفاع لاءِ به تيار آهي. ڀارت سان هڪ ٻئي تڪرارن جي امڪان بابت سوال جي جواب ۾ هن چيو ته پاڪستان جو موقف آهي ته جنگ ڪنهن مسئلي جو حل نه آهي. هن چيو ته فالس فليگ آپريشن جي امڪان کي به رد نه ٿو ڪري سگهجي جڏهن ته پاڪستان سموري امڪاني صورتحال کي منهن ڏيڻ جي لاءِ تيار آهي. ترجمان ڄمون ۽ ڪشمير مسئلي تي پاڪستان جي موقف جو ورجاءُ ڪندي بغداد ۾ اسلامي تعاون تنظيم (او آءِ سي) جي پرڏيهي وزيرن واري ڪائونسل جي 52هين اجلاس ۾ منظور ڪيل قراردادن تي ڀارت جي تنقيد کي رد ڪري ڇڏيو. هن چيو ته او آءِ سي جون قراردادون ميمبر ملڪن جي گڏيل موقف جي عڪاسي ڪن ٿيون ۽ لاڳاپيل گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل جي قراردادن موجب ڪشميري عوام جي خودمختياري جي حق جي حمايت جو ورجاءُ ڪن ٿيون. ترجمان ڀارت تي زور ڀريو ته هو پنهنجون عالمي ذميواريون پوريون ڪري، ڪشميري عوام جي بنيادي حقن جو احترام ڪري ۽ تڪرار جي پرامن حل جي لاءِ سازگار حالتون پيدا ڪري. سنڌ طاس معاهدي بابت ترجمان چيو ته اهو معاملو عالمي اهميت وارو آهي ۽ ان معاهدي ۾ اهڙا اصول طئي ڪيا ويا آهن جيڪي پاڻي جي عالمي انتظامي نظام جي وسيع تر ڍانچي بابت آهن. هن عالمي برادري بشمول آمريڪا، گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل جي مستقل ميمبرن ۽ لاڳاپيل عالمي تنظيمن تي زور ڀريو ته اهي عالمي قانون جي پاسداري يقيني بڻائڻ ۽ پاڻي وسيلن جي غلط استعمال جي روڪٿام جي لاءِ پنهنجو ڪردار ادا ڪن. هن چيو ته پاڪستان پنهنجي دريائن ۾ ايندڙ پاڻي جي جائز حصي کي ٻئي طرف منتقل ٿيڻ نه ڏيندو. هن ياد ڏياريو ته قومي سلامتي ڪميٽي خبردار ڪري چڪي آهي ته پاڪستان جي پاڻي جو رخ موڙڻ جي ڪنهن به قدم کي جنگ تصور ڪيو ويندو. ايران ۽ آمريڪا جي وچ ۾ علائقائي صورتحال بابت سوالن جي جواب ۾ ترجمان چيو ته پاڪستان ثالثي جي لاءِ پُرعزم آهي ۽ ڇڪتاڻ ۾ گهٽتائي ۽ التوا هيٺ مسئلن جي پرامن حل جي فروغ جي لاءِ ٻنهي ڌرين سان مسلسل رابطي ۾ آهي. هن چيو ته پاڪستان اسلام آباد مفاهمتي يادداشت تائين پهچندڙ عمل ۾ سهولتڪاري ڪئي هئي ۽ هو ڳالهه ٻولهه ۽ سفارتڪاري جي حمايت جاري رکندو. ان موجب علائقائي امن ۽ استحڪام جي بحالي لاءِ ضروري آهي ته ٻئي ڌريون مفاهمتي يادداشت جي شقن تي عملدرآمد ڪن. پاڪستان ۽ ايران جي سرحدي صورتحال ۽ سرحد بند ٿيڻ جي اطلاعن بابت سوالن تي ترجمان چيو ته پاڪستان عالمي ۽ ملڪي قانونن موجب قابل اطلاق پابندين جي نظام جي پاسداري جي لاءِ پرعزم آهي. ترجمان آمريڪا سان پاڪستان جي سفارتي، اقتصادي ۽ سيڪيورٽي لاڳاپا مضبوط بڻائڻ جي عزم تي پڻ زور ڏنو. هن چيو ته ٻنهي ملڪن جا لاڳاپا ڪيترن ئي شعبن تي ٻڌل آهن ۽ انهن کي نمايان واپاري رابطن ۽ عوامي سطح تي مٽاسٽا جي حمايت حاصل آهي. پاڪستان، سعودي عرب ۽ ترڪيه جي وچ ۾ گڏيل دفاعي معاهدي جي حوالي سان ترجمان چيو ته اهو معاهدو دفاعي نوعيت جو آهي، گڏيل قومن جي چارٽر جي آرٽيڪل 51 سان هڪ جهڙائي رکي ٿو ۽ ان جو مقصد گڏيل دفاع ۽ علائقائي استحڪام کي مضبوط بڻائڻ آهي. هن چيو ته اهو معاهدو ڪنهن مخصوص ملڪ جي خلاف نه آهي ۽ ٻاهرئين هٿياربند جارحيت جي صورت ۾ گڏيل مدد جي لاءِ هڪ فريم ورڪ فراهم ڪري ٿو. معاهدي تحت مدد جي نوعيت ۽ دائري جو تعين ٽئي ملڪ حالتن ۽ معاهدي جي شقن موجب گڏيل طور تي ڪندا. ترجمان چيو ته پاڪستان ترڪ پارليامينٽ جي ذريعي جاري ڪيل معاهدي جي متن جي توثيق ڪئي آهي ۽ ان ۾ ڪي ڳجهيون شقون موجود نه آهن. هن چيو ته معاهدي جي توثيق ۽ ان تي عملي اڳڀرائي لاڳاپيل ملڪن جي پنهنجي قانوني طريقيڪار موجب ٿيندي. ترجمان هفتي جي دوران پاڪستان جي سفارتي سرگرمين کي اجاگر ڪندي مالديپ جي صدر ڊاڪٽر محمد معيزو جي 20 کان 22 آڪٽوبر تائين پاڪستان جي دوري جو ذڪر ڪيو جيڪو ٻنهي ملڪن جي وچ ۾ سفارتي لاڳاپا قائم ٿيڻ جي 60هين سالگرهه جي موقعي تي ٿيو. هن چيو ته ان دوري جي نتيجي ۾ واپار، سيڙپڪاري، صحت، تعليم، سياحت، زراعت، دفاع ۽ سامونڊي سلامتي سميت ڪيترن ئي شعبن ۾ 20 معاهدن ۽ مفاهمتي يادداشتن جي مٽاسٽا ٿي. ٻنهي ملڪن اقتصادي تعاون مضبوط بڻائڻ ۽ عوامي سطح تي رابطا وڌائڻ تي پڻ اتفاق ڪيو. ترجمان نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير سينيٽر محمد اسحاق ڊار جي دوشنبي ۾ شنگهائي تعاون تنظيم (ايس سي او) حڪومتي سربراهن جي ڪائونسل جي اجلاس ۾ شرڪت جو پڻ حوالو ڏنو جتي پاڪستان علائقائي رابطن، اقتصادي انضمام ۽ گهڻ رخي تعاون تي زور ڏنو. پاڪستان يورپي حصيدارن سان پڻ رابطا جاري رکيا جن ۾ لٿوانيا ۽ لٽويا سان سياسي مشاورت ۽ اسلام آباد ۾ پاڪستان – يورپي يونين ٻطرفي دهشتگردي جي خاتمي بابت ڳالهه ٻولهه جو ڏهون دور شامل هو. ٻنهي ڌرين دهشتگردي جي سمورين قسمن جي مذمت ڪئي ۽ اداراجاتي تعاون جاري رکڻ تي اتفاق ڪيو، ڳالهه ٻولهه جو ايندڙ دور 2027ع ۾ برسلز ۾ منعقد ٿيندو. ترجمان استنبول ۾ علائقائي چار ملڪي گروپ ۽ آر فور پلس اي ٿري پرڏيهي وزيرن وارن اجلاسن ۾ پاڪستان جي شرڪت کان پڻ آگاهه ڪيو. انهن اجلاسن ۾ پاڪستان، سعودي عرب، ترڪيه ۽ مصر کانسواءِ برطانيا، فرانس ۽ جرمني سان به سفارتي رابطن کي فروغ ملندو. انهن اجلاسن ۾ علائقائي اڳڀرائي، ساموندي سلامتي، يمن، حوثين ۽ آبناءِ هرمز جي صورتحال تي ڳالهه ٻولهه متوقع هئي جنهن جو مقصد سفارتي رابطا مضبوط بڻائڻ ۽ امن ۽ استحڪام کي فروغ ڏيڻ هو. ڏکڻ ايشيائي علائقائي تعاون جي تنظيم (سارڪ) جي بحالي بابت سوال تي ترجمان چيو ته پاڪستان جو مڃڻ آهي ته خطي جا سمورا ملڪ هڪ فعال علائقائي تنظيم مان فائدو کڻي سگهن ٿا. هن چيو ته سربراهي اجلاسن جو تعطل علائقائي رابطن، واپار ۽ اقتصادي انضمام جي راهه ۾ رڪاوٽ بڻيل آهي. ترجمان چيو ته پاڪستان خودمختيار برابري، گڏيل احترام، عالمي قانون ۽ تڪرارن جي پرامن حل جي اصولن تي ٻڌل تعميري ۽ متوازن پرڏيهي پاليسي تي عمل پيرا رهندو.