تڪرارن ۽ ٻارڻ جي فراهمي ۾ رڪاوٽن سبب عالمي ڌيان توانائي جي تحفظ ڏانهن ٿي ويو آهي: سينيٽر محمد اورنگزيب

نيويارڪ-23 سيپٽمبر (اي پي پي) ناڻي ۽ محصولن واري وفاقي وزير سينيٽر محمد اورنگزيب چيو آهي ته جاگرافيائي ۽ سياسي تڪرارن ۽ ٻارڻ جي فراهمي ۾ رڪاوٽن جي ڪري عالمي ڌيان توانائي جي منتقلي کان وڏي توانائي جي تحفظ جي فوري چئلينج ڏانهن منتقل ٿي ويو آهي، دوائن جي سستي قيمتن، واپاري پائيداري ۽ فراهمي جي تسلسل جي وچ ۾ توازن جي ضرورت آهي، لاس اينڊ ڊيميج فنڊ کي فعال بڻائڻ ۾ سست اڳڀرائي پريشان ڪندڙ آهي. هن اهڙو اظهار گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جي 81 هين سالياني اجلاس جي موقعي تي مختلف شخصيتن سان ملاقاتن ۽ بحثن ۾ ڳالهائيندي ڪيو. ناڻي واري وزير تونائي جي تحفظ، ايوي ايشن جي شعبي ۾ تعاون، صحت جي پروگرام تي عملدرآمد ۽ موسمياتي ماليات جي حوالي سان عالمي ڀائيوارن سان اعليٰ سطحي ملاقاتن ۾ ڪيو ۽ اهم معاملن تي خيالن جي ڏي وٺ ڪئي. ناڻي واري وزير عالمي اقتصادي فورم جي انتظام هيٺ ”نئين معيشت ۾ ترقي کي توانائي فراهم ڪرڻ“ جي موضوع تي اعليٰ سطحي ڊائيلاگ ۾ شرڪت ڪئي. هن چيو ته جاري جاگرافيائي ۽ سياسي تڪرارن ۽ ٻارڻ جي فراهمي ۾ رڪاوٽن جي ڪري عالمي ڌيان توانائي جي منتقلي کان توانائي جي تحفظ جي فوري چئلينج ڏانهن منتقل ٿي ويو آهي. هن چيو ته پاڪستان ۾ شمسي توانائي جي شعبي ۾ نمايان توسيع ٿي آهي جنهن ۾ وڏي حد تائين خانگي شعبي ڪردار ادا ڪيو، هي آمدني واپار ٿيل ٻارڻ تي ڀاڙڻ گهٽائڻ لاءِ تجديد جوڳي توانائي جي صلاحيت کي ظاهر ڪري ٿي. ناڻي واري وزير زور ڀريو ته توانائي جي فراهمي کي حاصل ڪرڻ ۾ مشڪلاتن جا وسيع معاشي اثر پوندا آهن ڇاڪاڻ ته توانائي جو تحفظ غذائي تحفظ ۽ مجموعي معاشي مضبوطي سان گهرو تعلق رکي ٿو. هن بوئنگ گلوبل جي صدر ڊاڪٽر برينڊن نيلسن سان پڻ ملاقات ڪئي ته جيئن پي آءِ اي جي فضائي ٻيڙي جي جديد ڪاري ۽ پاڪستان جي ايوي ايشن جي شعبي ۾ وسيع تعاون تي ڳالهه ٻولهه ٿئي. سينيٽر محمد اورنگزيب بوئنگ طرفان پي آءِ اي کي نون جهازن جي خريداري لاءِ نظرثاني ٿيل تجويز پيش ڪرڻ جي تصديق جي آجيان ڪئي ۽ جهاز جي جلد ترسيل ۽ امڪاني موقعن ۽ عارضي طور تي جهاز ليز تي وٺڻ جي انتظامن جو به جائزو ورتو ويو. ملاقات ۾ آمريڪي ايڪسپورٽ – امپورٽ بينڪ کان مالي مدد، انجڻين جي خريداري، اسپيئر پارٽس، سارسنڀال ۽ گرائونڊ ٿيل جهازن جي بحالي سان لاڳاپيل معاملن تي پڻ خيالن جي ڏي وٺ ڪئي وئي. ناڻي واري وزير پي آءِ اي جي نجڪاري ۽ وڏن هوائي اڏن جي انتظام کي آئوٽ سورس ڪرڻ جي منصوبن بابت آگاهه ڪيو. هن هوائي حفاظت جي صلاحيت، ضابطه جاتي معاملن ۾ تعاون ۽ آمريڪا لاءِ سڌي طرح اڏامن جي بحالي ۾ بوئنگ جي مدد کي ساراهيو، جڏهن ته پاڪستان ۾ هوائي شعبي جي ڊگهي مدي واري ترقي جي واڌ جي وسيع امڪان کي اجاگر ڪيو. ايبٽ جي فارماسيوٽيڪل ڊويزن جي نمائندي سان ملاقات ۾ ناڻي واري وزير پاڪستان جي هيپاٽائيٽس سي جي خاتمي جي پروگرام جي عملدرآمد ۽ دواسازي جي شعبي سان لاڳاپيل وسيع مسئلن تي ڳالهه ٻولهه ڪئي. هن پروگرام جي سست رفتاري تي ڳڻتي جو اظهار ڪندي چيو ته اٽڪل 30 لک خريد ڪيل سڃاڻپ ڪندڙ ٽيسٽن مان، صرف هڪ لک جي لڳ ڀڳ استعمال ڪيا ويا آهن، جنهن جي سببن ۾ قيادت ۾ تبديلي، منصوبي جي انتظام ۾ ڪمزوريون ۽ عوامي آگاهي جي محدود سطح شامل آهن. ناڻي واري وزير مصر جي وڏي پئماني تي اسڪريننگ پروگرام ۾ مدد جي تجربي جي بنياد تي ايبٽ پاران فراهم ڪيل فني مدد جي ساراهه ڪئي. ملاقات ۾ ڊريپ جي ضابطا جاتي صلاحيت ۾ بهتري، فارماسيوٽيڪل روانگي واپار ۾ تنوع، ڪينسر جي علاج جي حوالي سان ايبٽ جي منصوبن ۽ مشڪل حالتن سان لاڳاپيل دوائن جي قيمتن جي مسئلن کي حل ڪرڻ ۾ دير تي پڻ خيالن جي ڏي وٺ ڪئي وئي. ناڻي واري وزير دوائن جي سستي قيمتن، واپاري پائيداري ۽ فراهمي جي تسلسل جي وچ ۾ توازن جي ضرورت کي تسليم ڪيو ۽ پروگرام جي عملدرآمد سان لاڳاپيل مسئلا پاڪستان ۾ لاڳاپيل اختيارين آڏو اٿارڻ ۽ اڳڀرائي کي تيز ڪرڻ جي خاطري ڪرائي. ناڻي واري وزير گڏيل قومن جي انتظام هيٺ ”ڪلائيميٽ فنانس سلوشنز ڊائيلاگ“ ۾ پڻ شرڪت ڪئي، جتي هن موسمياتي تبديلي جي حوالي سان پاڪستان جي شديد حساسيت ۽ خطرن تي روشني وڌي. هن چيو ته حڪومت جي ذميواري آهي ته اعتماد جوڳي موسمياتي موافقت ۽ آفتن کي منهن ڏيڻ جي فريم ورڪ، شروعاتي خبرداري وارو نظام، موسمياتي حڪمت عمليون ۽ قابل عمل منصوبن جي پائپ لائن ٺاهي. سينيٽر محمد اورنگزيب زور ڀريو ته موسمياتي تبديلين کي منهن ڏيڻ جي صلاحيت جي شروعات ملڪي معاشي استحڪام ۽ مناسب مالياتي ۽ ٻاهرين گنجائش سان ٿيڻ گهرجي، جڏهن ته عالمي مدد قومي وسيلن جي تڪميل ڪري. هن پاڪستان جي متنوع مالياتي حڪمت عملي تي روشني وجهندي چيو ته ان ۾ ملڪي وسيلن سان گڏوگڏ عالمي بئنڪ ۽ آءِ ايم ايف جي ريزيلينس اينڊ سسٽين ايبلٽي فيسيلٽي کان مدد، گرين انسٽرومنٽس ذريعي ڪيپيٽل مارڪيٽن تائين پهچ ۽ نجي سيڙپڪارن سان ڀائيواري شامل آهي. ناڻي واري وزير لاس اينڊ ڊيميج فنڊ کي فعال بڻائڻ ۾ سست رفتاري تي ڳڻتي جو اظهار ڪيو ۽ گرين ڪلائيميٽ فنڊ سميت ٻين عالمي ادارن تي زور ڀريو ته منظوري، ايڪريڊيٽيشن ۽ فنڊز جي فراهمي جي طريقيڪار کي آسان بڻائين ته جيئن موسمياتي خطرن کي منهن ڏيندڙ ملڪ موسمياتي فنانس تائين وڌيڪ اثرائتي ۽ تيزيءَ سان پهچ حاصل ڪري سگهن. گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جي اعليٰ سطحي هفتي جي ٻئي ڏينهن ناڻي واري وزير جي ملاقاتن ۽ ڳالهين ۾ پاڪستان جي معاشي ۽ ترقياتي ترجيحن جي اهم شعبن سميت توانائي جي تحفظ، ايوي ايشن، صحت ۽ موسمياتي ماليات تي ڌيان ڏنو ويو. انهن ملاقاتن ۾ پاڪستان جي جاري ڪوششن کي اجاگر ڪرڻ ، عالمي حصيدارن سان لاڳاپا مضبوط ڪرڻ ۽ وڌيڪ تعاون جي امڪانن جو جائزو وٺڻ لاءِ موقعو مليو.