پاڪستان پاران گڏيل قومن ۾ عالمي تعاون لاءِ ڊجيٽل مالياتي نظام جي قاعدن جي جوڙجڪ ۾ ڪردار تي زور

نيويارڪ-23 سيپٽمبر (اي پي پي) پاڪستان گڏيل قومن جي ڊجيٽل تعاون 2026ع جي موقعي تي ٽوڪنائيزيشن تي پهرين گڏيل قومن جي پاليسي ڊائيلاگ جي گڏيل ميزباني ڪندي ان ڳالهه تي زورڀريو آهي ته اسرندڙ ملڪن کي اڀرندڙ ڊجيٽل مالياتي نظام جا قائدا قبول ڪرڻ بدران انهن جي جوڙجڪ ۾ به فعال ڪردار ادا ڪرڻ گهرجي. پاڪستان ورچوئل ايسٽس ريگيوليٽري اٿارٽي پاران جاري بيان موجب گڏيل قومن جي جنرل اسيمبلي جي 81 هين اجلاس جي موقعي تي بلاڪ چين ۽ ٽوڪنائيزڊ مستقبل: ايندڙ نسل جي ڊجيٽل پبلڪ انفراسٽرڪچر لاءِ خودمختيار چونڊن ۽ حفاظتي قدمن جي موضوع تي پاليسي ڊائيلاگ منعقد ٿيو، جيڪو گڏيل قومن ۾ پاڪستان جي مستقل مشن ۽ پاڪستان ورچوئل ايسٽس ريگيوليٽري اٿارٽي جي تعاون سان منعقد ڪيو ويو. اجلاس ۾ مختلف ملڪن جي وزيرن ۽ سينئر سفارتڪارن کانسواءِ عالمي ادائيگين ۽ ڊجيٽل اثاثن جي صنعت سان لاڳاپيل اهم شخصيتن شرڪت ڪئي. شرڪت ڪندڙن ۾ سرڪل جو شريڪ باني ۽ چيف ايگزيڪيٽو آفيسر جيريمي آلئير، پي اسٽينڊ جو سي اي او جيريمي آلمنڊ، وائي زيڊ آءِ ليبز جي مئنيجنگ پارٽنر ايلا زانگ، تنزانيه جي مواصلات ۽ انفارميشن ٽيڪنالاجي جي وزير اينجيلا جاسمين ايمبلوا ڪيروڪي ۽ گڏيل قومن ۾ سنگاپور جو مستقل نمائندو برهان غفور شامل هئا. اجلاس ۾ پڄاڻي وارا ريمارڪس گڏيل قومن جي انڊر سيڪريٽري جنرل ۽ ڊجيٽل ۽ ايمرجنگ ٽيڪنالاجيز جي خاص نمائندي آمنديپ سنگهه گل ڏنا. ناڻي واري وفاقي وزير سينيٽر محمد اورنگزيب ان موقعي تي ٻڌايو ته سڄي دنيا جون ناڻي واريون وزارتون رياستن طرفان ڊجيٽل انفراسٽرڪچر جي ايندڙ نسل کي منظم ۽ ريگوليٽ ڪرڻ جو جائزو وٺي رهيون آهن. هن چيو ته آزاد عالمي اهڃاڻن مطابق پاڪستان ڊجيٽل اثاثن جي استعمال ۾ نمايان حيثيت حاصل ڪري چڪو آهي ۽ چين ايناليسس 2025ع گلوبل ڪرپٽو ايڊاپشن انڊيڪس ۾ پاڪستان ٽئين نمبر تي اچي ويو آهي، جڏهن ته هڪ سال اڳ پاڪستان نائين نمبر تي هو. ناڻي واري وزير پاڪستان ۾ ورچوئل اثاثن جي شعبي کي منظم ڪرڻ لاءِ مملڪتي وزير ۽ پاڪستان ورچوئل ريگيوليٽري اٿارٽي جي چيئرمين بلال بن ثاقب جي ڪوششن جي واکاڻ ڪئي. ان موقعي تي مملڪتي وزير بلال بن ثاقب ٻڌايو ته پاڪستان 2018ع کان جاري بئنڪاري پابندي جي اٺ سالن جي عرصي کان پوءِ ورچوئل اثاثن لاءِ هڪ باقاعده قانوني ريگيوليٽر ۽ لائسنسنگ فريم ورڪ قائم ڪيو، جيڪو ورچوئل اثاثن جي ايڪٽ جي لاڳو ٿيڻ جي ڇهن مهينن اندر ٺاهيو ويو. هن چيو ته پابندي جي باوجود، ورچوئل اثاثن جو استعمال جاري رهيو، تنهن ڪري رياست جي ذميواري آهي ته هو خاص طور تي نوجوانن سميت شهرين کي انهي مقام تي ريگيوليٽري نظام فراهم ڪري جتي اهي اڳ ۾ ئي موجود آهن. هن چيو ته ٽيڪنالاجي تي مڪمل پابندي ان جي پکيڙ کي روڪي نه ٿي سگهي، پر رياست کي هن شعبي کان ٻاهر ڪري ٿي جڏهن ته ٽيڪنالاجي پنهنجي رفتار سان اڳتي وڌندي رهندي آهي، حڪومتن کي به تيزي سان بدلجندڙ ٽيڪنالاجيز سان پنهنجي پاليسي سازي جي رفتار هم آهنگ ڪرڻي پوندي. بلال بن ثاقب چيو ته ٽوڪنائيزيشن ذريعي سڀ کان وڏو فائدو مٽاسٽا جي ناڻي جي شعبي ۾ حاصل ڪري سگهجي ٿو، پاڪستان کي گذريل مالي سال دوران مزدورن جي مٽاسٽا جي ناڻي جي مد ۾ رڪارڊ ۾ 41.6 بلين ڊالر مليا، تيز ۽ گهٽ قيمت واري ادائيگي جي نظام سان پاڪستاني خاندانن کي نمايان بچت حاصل ٿي سگهي ٿي. هن چيو ته سرمائي جي بهتر ورڇ پڻ هڪ اهم شعبو آهي، جنهن ۾ خود مختيار قرضن ۽ سڪوڪ کي ٽوڪنائيز ڪرڻ جي امڪانن جو جائزو وٺڻ سان گڏوگڏ ننڍن ۽ وچولي درجي جي ڪاروباري ادارن لاءِ مالي مدد جا جا نوان ذريعا ڳولهي سگهجن ٿا. مستقبل ۾، ٽوڪنائيزڊ ريئل اسٽيٽ ذريعي اثاثن ۾ سيڙپڪاري جا موقعا پڻ پيدا ٿي سگهن ٿا جيڪي وڏي شروعاتي لاڳت سبب عام شهرين جي وڏي انگ جي پهچ کان ٻاهر آهن. بلال بن ثاقب چيو ته عالمي تعاون کي ٽيڪنالاجي جي رڳو صارف بدران ان جي جوڙجڪ ۾ ڪردار ادا ڪرڻ واري ڌر بڻجڻو پوندو. عالمي مالياتي نظام جو بنيادي ڍانچو تيزي سان تبديل ٿي رهيو آهي ۽ اسرندڙ ملڪن وٽ وڏا مسئلا، وڏي آبادي ۽ انهن مسئلن جي حل لاءِ نئين ٽيڪنالاجي مان فائدو کڻڻ جا اهم موقعا موجود آهن. هن چيو ته عالمي تعاون کي ڊجيٽل مالياتي نظام جي مستقبل جي قاعدن جي جوڙجڪ ۾ هڪ گڏيل معمار جو ڪردار ادا ڪرڻ گهرجي.