سنڌ ۾ بين المذاهب هم آهنگي جي سونهن رڳو هڪ نعرو ناهي؛ اهو اسان جي ادارن، اسان جي عوامي زندگي ۽ اسان جي ٽيم جي جوڙجڪ ۾ نمايان آهي: وڏو وزير سيد مراد علي شاهه

ڪراچي-18 سيپٽمبر (اي پي پي)سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو آهي ته سنڌ جي مذهبي رواداري، امن پسند گڏيل بقا، ۽ بين المذاهب هم آهنگي جي صدين پراڻي روايت هتان جي سماج ۽ ادارن جي هر ڪنهن کي شامل ڪرڻ واري ڪردار مان چٽي ٿئي ٿي. هن اهي ڳالهيون مذهبي آزادي يا عقيدي بابت جرمني جي وفاقي حڪومت جي ڪمشنر مسٽر ٿامس ريچل سان ڳالهائيندي ڪيون جنهن جمعي ڏينهن وڏي وزير جي رهائشگاهه تي ساڻس ۽ سندس وفد سان ملاقات ڪئي. ان وفد ۾ برلن جي وفاقي آفيس جي اسسٽنٽ، اسلام آباد ۾ جرمني جي سفارتخاني جي قونصل وائليٽا آنند؛ ڪراچي ۾ جرمن قونصليٽ جي قونصل ۽ ڊپٽي هيڊ آف مشن مارڪس فورسٽر ۽ ڪراچي ۾ جرمن قونصليٽ جي ڪلچر قونصلر ڊيگمار ٽروب ايوانز شامل هئا. وڏي وزير سان گڏ اقليتي معاملن بابت وڏي وزير جو خاص مددگار ڊاڪٽر شام سندر آڏواڻي ۽ انساني حقن بابت وڏي وزير جو خاص مددگار راجوير سنگهه سوڍا، جيڪي ٻئي هندو آهن ۽ گڏوگڏ سنڌ اسيمبلي جو ڊپٽي اسپيڪر اينٿوني نويد، جيڪو عيسائي آهي، موجود هئا. قانون وارو وزير ضياءُ الحسن لنجار، وڏي وزير جو سيڪريٽري آصف جميل ۽ ٻيا سينئر عملدار پڻ ان ملاقات ۾ شريڪ ٿيا. وڏي وزير چيو ته سنڌ ۾ بين المذاهب هم آهنگي جي سونهن رڳو هڪ نعرو ناهي؛ اهو اسان جي ادارن، اسان جي عوامي زندگي، ۽ اسان جي ٽيم جي جوڙجڪ ۾ نمايان آهي. اڄ مان مختلف عقيدن جي نمائندن سان گڏ ويٺو آهيان جيڪي گڏجي سنڌ جي عوام جي خدمت ڪري رهيا آهن. اهو ئي سنڌ جو سچي روح آهي. هڪ اهڙو سماج جتي هر شهري جي عزت ڪئي وڃي ٿي، کيس اهميت ڏني وڃي ٿي، ۽ کيس پنهنجو حصو وجهڻ جو موقعو ڏنو وڃي ٿو. جرمن وفد کي ڀليڪار چوندي وڏي وزير مراد علي شاهه چيو ته سنڌ تاريخي طور تي مختلف مذهبن سان سمايل، رواداري، ۽ امن پسند گڏيل بقا جي ڌرتي رهي آهي. هن چيو ته سنڌ کي سڀني عقيدن جو احترام ڪرڻ ۽ مختلف مذهبي ۽ ثقافتي پسمنظر جي ماڻهن کي ڀليڪار چوڻ جي هڪ فخر جوڳي روايت حاصل آهي. اسان جي سماج کي امن، محبت، رواداري، ۽ انسانيت جي پيغام تيار ڪيو آهي. سنڌ حڪومت هن ورثي کي بچائڻ ۽ ان کي اثرائتن قانونن، پاليسين ۽ ادارن ۾ تبديل ڪرڻ لاءِ پرعزم آهي. انتظامي قدمن تي روشني وڌندي هن وفد کي آگاهه ڪيو ته سنڌ هندو مئرج (امينڊمينٽ) ايڪٽ، 2018ع لاڳو ڪيو ويو آهي ته جيئن هندو شادين جي رجسٽريشن لاءِ هڪ باقاعده قانوني فريم ورڪ فراهم ڪيو وڃي ۽ ننڍي عمر جي شادين کي روڪڻ ۾ مدد ملي سگهي. قانون تحت قاعدا پڻ جوڙيا ويا آهن ۽ انهن جو نوٽيفڪيشن جاري ڪيو ويو آهي. مراد علي شاهه سنڌ پروٽيڪشن آف ڪميونل پراپرٽيز آف منارٽيز ايڪٽ، 2013 تي پڻ روشني وڌي، جيڪو گھٽتائي وارين برادرين جي گڏيل ۽ مذهبي ملڪيتن کي تحفظ فراهم ڪري ٿو. اهو قانون هڪ صوبائي ڪميشن فراهم ڪري ٿو جيڪا گڏيل ملڪيتن جي وڪري، خريداري، يا منتقلي لاءِ نو آبجيڪشن سرٽيفڪيٽ جاري ڪرڻ جي ذميوار آهي. هن چيو ته اسان جو مقصد گھٽتائي وارين برادرين جي مذهبي ۽ گڏيل ورثي کي تحفظ ڏيڻ ۽ اهو يقيني بڻائڻ آهي ته سندن عبادتگاهون ۽ گڏيل ملڪيتون محفوظ رهن. اهي ملڪيتون سنڌ جي گڏيل ورثي جو حصو آهن ۽ شفاف ۽ اثرائتن قانوني طريقن ذريعي انهن جو تحفظ ٿيڻ گهرجي. وڏي وزير وفد کي سنڌ ايفيڪيوئي ٽرسٽ پراپرٽيز (مئنيجمينٽ اينڊ ڊسپوزل) ايڪٽ، 2019 بابت وڌيڪ بريفنگ ڏني، جيڪو خيراتي، مذهبي، ۽ تعليمي ادارن سان لاڳاپيل ايفيڪيوئي ٽرسٽ ملڪيتن جي انتظام ۽ نيڪالي لاءِ هڪ شفاف طريقو مهيا ڪرڻ لاءِ لاڳو ڪيو ويو هو. هن چيو ته قانون تي عملدرآمد جي نگراني لاءِ سنڌ ايفيڪيوئي ٽرسٽ بورڊ جوڙيو ويو آهي. جاري سڌارن جي حوالي سان، مراد علي شاهه وفد کي آگاهه ڪيو ته ڪرسچن فيملي لا بل، 2026 غور ۽ منظوري لاءِ صوبائي اسيمبلي ۾ پيش ڪيو ويو آهي. هن چيو ته تجويز ڪيل ڪرسچن فيملي لا عيسائين جي ذاتي قانونن کي جديد بڻائيندو ۽ سنڌ ۾ عيسائي شادين ۽ خانداني معاملن لاءِ هڪ همعصر قانوني فريم ورڪ فراهم ڪندو. اهو قدم ظاهر ڪري ٿو ته اسان جي حڪومت ان ڳالهه کي يقيني بڻائڻ لاءِ پرعزم آهي ته هر برادري کي برابر قانوني تحفظ ملي ۽ ڪوبه شهري انصاف جي نظام مان پاڻ کي الڳ ٿيل محسوس نه ڪري. وڏي وزير چيو ته سنڌ پاڪستان جو واحد صوبو آهي جتي هندو شاگردن کي سندن مذهبي تعليم جي حصي طور ڀڳوت گيتا پڙهائي وڃي ٿي. هن چيو ته اهو قدم تازو ئي شروع ڪيو ويو آهي ۽ ان جي وڏي پيماني تي واکاڻ ڪئي وئي آهي. هن چيو ته اسان چاهيون ٿا ته اسان جا اقليتي ڀائر ۽ ڀينرون سنڌ جي سماجي، اقتصادي، سياسي، ۽ انتظامي زندگي ۾ مڪمل طور تي شريڪ ٿين. هڪ هر ڪنهن کي شامل ڪندڙ سماج اهو هوندو آهي جنهن ۾ تنوع کي رڳو قبول نه ڪيو وڃي پر ان کي طاقت جو ذريعو بڻائي جشن طور ملهايو وڃي. مسٽر ٿامس ريچل مذهبي آزادي جي تحفظ ۽ گھٽتائي وارين برادرين جي حقن ۽ ڀلائي کي اڳتي وڌائڻ لاءِ سنڌ حڪومت جي ڪوششن کي ساراهيو. هن صوبائي قيادت پاران ترقي پسند قانون سازي متعارف ڪرائڻ ۽ رواداري، گڏيل بقا، ۽ شموليت واري ماحول کي هٿي وٺرائڻ جي واکاڻ ڪئي. مسٽر ريچل چيو ته مذهبي آزادي يا عقيدي جي تحفظ لاءِ سنڌ حڪومت پاران ڏيکاريل عزم کي ڏسي حوصلا افزائي ٿئي ٿي. قانون سازي جا قدم ۽ اڄوڪي اجلاس ۾ جيڪا شموليت واري نمائندگي نظر آئي، اها گھٽتائي وارين برادرين جي حقن ۽ ڀلائي کي مضبوط ڪرڻ لاءِ هڪ سنجيده ڪوشش کي ظاهر ڪري ٿي. مسٽر ريچل مذهبي هم آهنگي کي اڳتي وڌائڻ ۽ ڪمزور برادرين جي تحفظ لاءِ مسلسل ڳالهين، گڏيل احترام، ۽ عالمي تعاون جي اهميت تي پڻ زور ڏنو. وڏي وزير چيو ته سنڌ انساني حقن، مذهبي آزادي، بين المذاهب ڳالهين، ۽ سماجي شموليت کي هٿي وٺرائڻ لاءِ جرمني ۽ ٻين عالمي ڀائيوارن سان تعاون کي ڀليڪار چوي ٿي. هن چيو ته اسان جو يقين آهي ته امن جو آغاز احترام سان ٿئي ٿو، ۽ احترام جو آغاز ڳالهين سان ٿئي ٿو. سنڌ برادرين جي وچ ۾ هڪ پل جو ڪردار ادا ڪندي رهندي ۽ رواداري، هم آهنگي، برابري، ۽ امن پسند گڏيل بقا جي قدرن لاءِ پرعزم رهندي. ملاقات جي پڄاڻي ٻنهي ڌرين پاران تعاون کي وڌيڪ مضبوط ڪرڻ، بين المذاهب افهام و تفهيم کي هٿي ڏيڻ ۽ انساني وقار، برابري، ۽ مذهبي آزادي يا عقيدي جي پاسداري ڪندڙ قدمن جي حمايت جي خواهش جي اظهار سان ٿي. جرمن وفد وڏي وزير جو گرمجوشي سان استقبال ڪرڻ ۽ اقليتن جي حقن ۽ ڀلائي بابت سنڌ جي قانوني ۽ پاليسي قدمن تي تفصيلي بريفنگ ڏيڻ تي شڪريو ادا ڪيو.