علائقائي امن، ترقي ۽ خوشحالي حاصل ڪرڻ ۾ دهشتگردي سڀ کان وڏي رڪاوٽ آهي: اسحاق ڊار

اسلام آباد  -28 نومبر (اي پي پي) نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير سينيٽر محمد اسحاق ڊار چيو آهي ته علائقائي امن، ترقي ۽ خوشحالي حاصل ڪرڻ ۾ دهشتگردي سڀ کان وڏي رڪاوٽ آهي، دهشتگردي سان گڏوگڏ موسمياتي تبديلي به علائقائي رابطاڪاري جي لاءِ هڪ گڏيل چئلينج آهي، گڏيل طور تي گڏيل چئلينجز کي منهن ڏيڻ، معاشي خال کي عبور ڪرڻ ۽ گڏيل خوشحالي جي امڪانن کي کولڻ اڳ کان ڪيترائي ڀيرا وڌيڪ اهم آهي، اسان کي اقتصادي تعاون تنظيم کي وڌيڪ مستحڪم ڪرڻ جي ضرورت آهي ته جيئن انهن مقصدن کي پورو ڪري سگهجي. پرڏيهي آفيس جي ترجمان پاران جاري پڌرائي موجب اهڙن خيالن جو اظهار نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير اسحاق ڊار اقتصادي تعاون تنظيم جي ڪائونسل آف وزير (هڪ سي او سي او ايم) جي 29هين اجلاس ۾ ورچوئل شرڪت جي موقعي تي پنهنجي بيان ۾ ڪيو. هن جمهوريه قازقستان جي پرڏيهي وزير، اقتصادي تعاون تنظيم (هڪ سي او) جي موجوده چيئرمين ڪائونسل آف وزير، پرڏيهي وزير يرمڪ ڪوچربايف ۽ اسلامي جمهوريه ايران جي پرڏيهي وزير، اقتصادي تعاون تنظيم جي گذريل چيئرمين ڪائونسل آف وزير پرڏيهي وزير سيد عباس عراقچي، سيڪريٽري جنرل اقتصادي تعاون تنظيم، سفير ڊاڪٽر اسد مجيد خان کي ڪائونسل آف وزير جي 29هين ڪامياب اجلاس جي ميزباني تي مبارڪباد ڏني ۽ يرمڪ ڪوچربايف کي جمهوريه قازقستان جي پرڏيهي وزارت جو قلمدان سنڀالڻ تي مبارڪباد ڏني. نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير چيو ته اسان قازقستان جي صدارت دوران اقتصادي تعاون تنظيم جي ڪردار کي قدر جي نگاهه سان ڏسون ٿا. اسحاق ڊار چيو ته هي اجلاس عالمي ۽ علائقائي جاگرافيائي سياسي تبديلين ۽ فني ترقي جي تيزي سان بدلجندڙ صورتحال جي وچ ۾ ٿي رهيو آهي جيڪا علائقائي تعاون کي متاثر ڪري رهي آهي، اڄ جي هن غيريقيني دنيا ۾ گڏيل طور تي گڏيل چئلينجز کي منهن ڏيڻ، معاشي خال کي عبور ڪرڻ ۽ گڏيل خوشحالي جي امڪانن کي کولڻ اڳ کان ڪيترائي ڀيرا وڌيڪ اهم آهي، انهي مناسبت سان اسان کي اقتصادي تعاون تنظيم کي وڌيڪ مستحڪم ڪرڻ جي ضرورت آهي ته جيئن اها پنهنجي مقصدن کي پورو ڪري سگهي. اسحاق ڊار چيو ته اقتصادي تعاون تنظيم جو خطو وسيع جاگرافيائي خطي ۽ واپاري ۽ معاشي نظامن جي انضمام جي لاءِ قدرتي وسيلن سان مالامال هجڻ جي ڪري زبردست موقعا رکندڙ آهي، بطور باني ميمبر پاڪستان اقتصادي تعاون تنظيم (اي سي او) جي گهڻ رخي مصروفيت جي ذريعي ميمبر ملڪن جي وچ ۾ لاڳاپن کي وڌيڪ مضبوط بڻائڻ جي لاءِ هڪ ڪارائتو پليٽ فارم سمجهي ٿو. ايڪو ويزن 2025ع حاصل ڪرڻ جي لاءِ پاڪستان ٺوس ۽ موثر چرپر جي رستن جي ذريعي علائقائي رابطاڪاري جي مقصدن کي اڳتي وڌائڻ جي پنهنجي ڪوششن ۾ ثابت قدم آهي. هن چيو ته 29هين اي سي او سي او ايم جو مرڪزي موضوع ”علائقائي چرپر جي رابطاڪاري ۽ پائيدار ترقي کي اڳتي وڌائڻ“وقت سر قدم آهي ۽ اي سي اوجي ويزن موجب آهي. نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير اسحاق ڊار چيو ته پاڪستان گهڻ رخي چرپر جي رستن کي پنهنجي ترقياتي حڪمت عملي جو محور بڻايو آهي. هن چيو ته اهڙا رستا اسان جي قومي ترقي جو هڪ اهم ٿنڀ آهن جيڪي خطي جي اندر علائقائي انضمام جو بنياد آهن جنهن ۾ رستي، ريل، سامونڊي، هوائي ۽ ٻيا نيٽ ورڪس شامل آهن. هن چيو ته قومي چرپر جي پاليسي جي هم آهنگ هوندي اسان فريم ورڪس جي نئين سر تجديد ڪري رهيا آهيون. ڪسٽم جي طريقيڪار کي هم آهنگ بڻائي رهيا آهيون ۽ عالمي چرپر جي ڪنوينشنز بشمول ٽي آءِ آر سسٽم کي اختيار ڪري رهيا آهيون ته جيئن پاڪستان ۽ ٻين اي سي او ميمبر ملڪن جي وچ ۾ سامان ۽ ماڻهن جي چرپر کي بنا رڪاوٽ جاري رکي سگهجي. اسحاق ڊار چيو ته پاڪستان پنهنجي چرپر جي نظامن کي ٻين اي سي او ميمبر ملڪن جي نظامن سان هم آهنگ ڪري رهيو آهي ته جيئن علائقائي انضمام کي بنا رڪاوٽ يقيني بڻائي سگهجي. نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير چيو ته اسان اسلام آباد – تهران – استنبول ريل لنگهه کي مڪمل طور تي فعال بڻائڻ جا خواهشمند آهيون ۽ ان جي جلد احياءَ جي لاءِ ايران ۽ ترڪيه سان گڏجي ڪم ڪري رهيا آهيون، اسان يوريشين ملٽي ماڊل سان به ڳنڍجي چڪا آهيون جنهن سان اسان جون بندرگاهون يوريشيائي هارٽ لينڊ سان ڳنڍجي رهيون آهن  ۽ اسان ازبڪستان سان افغانستان جي رستي پاڪستان تائين ريل رستن جي قيام جا پڻ منتظر آهيون جيڪي وچ ايشيائي خطي کي انتهائي گهربل ٽرانزٽ جا موقعا فراهم ڪندا ۽ ترقي ۽ علائقائي استحڪام کي فروغ ڏيندا. نائب وزيراعظم چيو ته توهان چڱي طرح ڄاڻو ٿا، علائقائي چرپر جي وزيرن جي ڪانفرنس آڪٽوبر 2025ع ۾ اسلام آباد ۾ منعقد ٿي. ٻن درجن کان وڌيڪ ملڪن ۽ وڏين عالمي تنظيمن بشمول اي سي او سيڪريٽريٽ جا سينيئر وزير ۽ سينيئر اهلڪار ”علائقائي رابطاڪاري: خطي جي لاءِ موقعا“ جي  موضوع تي غور فڪر جي لاءِ گڏ ٿيا. ان ڪانفرنس اسان کي حڪمت عمليون جوڙڻ، ترجيحي رستن جي نشاندهي ڪرڻ ۽ رستي، ريل، سامونڊي ۽ ڊيجيٽل چرپر جي نظامن ۾ تعاون کي مضبوط بڻائڻ جي قابل بڻايو. هن ڏکڻ ايشيا، وچ ايشيا، وچ اوڀر ۽ چين کي ڳنڍيندڙ پل جي طور تي پاڪستان جي ڪردار کي مضبوط ڪيو. رابطاڪاري اسان کي اهو موقعو فراهم ڪري ٿي ته اسان پنهنجي جاگرافيائي حيثيت کي پوري خطي جي لاءِ ترقي جي انجڻ ۾ بدلائي سگهون. نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير اسحاق ڊار چيو ته مونکي اهو ٻڌائيندي خوشي ٿي رهي آهي ته 14 آگسٽ 2024ع کان پاڪستان 126 ملڪن جي لاءِ ڪاروبار ۽ سياحت جي مقصدن جي لاءِ ”ويزا پريئر ٽوارائيول“ سسٽم متعارف ڪرائيندي هڪ آزاد ويزا پاليسي لاڳو ڪئي آهي. ان جي نتيجي ۾ اسان جي علائقائي حصيدارن جا واپاري، پورهيت ۽ سياح ان سهولت مان فائدو کڻي رهيا آهن جيڪو عوام جي عوام سان رابطي جي اسان جي عزم جو عڪاس آهي. نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير اسحاق ڊار چيو ته ڄاڻايل ڪوششن جي باوجود اسان سڀني کي ان ڳالهه جو اعتراف ڪرڻ جي ضرورت آهي ته اي سي او علائقائي ملڪن جي وچ ۾ چرپر ۽ ٽرانزٽ واپار جي پائيداري کي بهتر بڻائڻ جي لاءِ اڃا به ذڪر جوڳي صلاحيت موجود آهي. پنهنجي خطي جي زبردست صلاحيتن کي مڪمل طور تي استعمال ۾ آڻڻ جي لاءِ اسان کي هيٺ ڏنل چار اهم شعبن ۾ تعاون کي مضبوط ڪرڻو پوندو. هن چيو ته ٽرانزٽ ٽرانسپورٽ فريم ورڪ معاهدي (ٽي ٽي ايف اي) جي مڪمل لاڳو، هم آهنگ ملٽي ماڊل چرپر جي نيٽ ورڪ جي ترقي، صلاحيت جي تعمير ۽ ٽيڪنالاجي جي منتقلي جي ذريعي ڪسٽم ۽ سرحدي طريقيڪار کي آسان بڻائڻ ۽ هم آهنگ ڪرڻ ۽ اسان جي عالمي ماحولياتي ذميوارين موجب پائيدار ۽ موسمياتي تبديلين جي خلاف چرپر جي نظام جو فروغ لازمي آهي. نائب وزيراعظم چيو ته پاڪستان هڪ نئين سب ميرين ڪيبل سسٽم جي مقرري سان گڏ پنهنجي ڊيجيٽل رابطاڪاري کي مضبوط بڻائڻ جي لاءِ مصروف عمل آهي جنهن تحت پاڪستان کي ڪل 13.2 ٽي بي پي سي بينڊوٿ مختص ڪئي وئي آهي جيڪا ڪلائوڊ سروسز، ڊيٽا سينٽرز، فن ٽيڪ، اي ڪامرس، اسٽريمنگ ۽ وسيع تر ڊيجيٽل اڪانومي جي لاءِ تعاون وڌائي رهي آهي. اسان هڪ ڊيجيٽل رستي جي ترقي جي ذريعي ٻين اي سي او ميمبر ملڪن سان ان قدم جا فائدا شيئر ڪرڻ جي لاءِ تيار آهيون. هن چيو ته علائقائي رابطاڪاري جي خواب کي پورو ڪرڻ جي لاءِ امن ۽ سلامتي جو ماحول پيدا ڪرڻ انتهائي ضروري آهي. علائقائي رابطاڪاري جي اي سي او ويزن جي لاءِ ميمبر ملڪن جي گڏيل ڪوششن جي ضرورت آهي ته جيئن اسان جي خطي کي درپيش سنگين سلامتي جي چئلينجز کي منهن ڏئي سگهجي. اي سي او ميمبر ملڪن کي خطي ۾ اقتصادي تعاون جو مضبوط بنياد رکڻ جي لاءِ دهشتگردي جو گڏيل طور تي مقابلو ڪرڻو پوندو. هن چيو ته ان گڏيل خطري تي موثر طريقي سان ضابطو آڻڻ کانسواءِ بنا ڪنهن رڪاوٽ جي علائقائي رابطاڪاري اسان جا خواب هڪ ئي چئلينج ئي بڻيل رهندا. اسحاق ڊار چيو ته علائقائي امن، ترقي ۽ خوشحالي حاصل ڪرڻ ۾ دهشتگردي سڀ کان وڏي رڪاوٽ آهي. دهشتگردي سان گڏوگڏ موسمياتي تبديلي به علائقائي رابطاڪاري جي لاءِ هڪ گڏيل چئلينج آهي. نائب وزيراعظم ۽ پرڏيهي وزير چيو ته اسان کي گرين انفراسٽرڪچر ۾ سيڙپڪاري ڪري شروعاتي وارننگ نظامن کي بهتر بڻائي ۽ اهڙي علائقائي موسمياتي تبديلين موجب آڻڻ جي حڪمت عملين کي فروغ ڏئي موسمياتي لچڪ کي پنهنجي اقتصادي تعاون جي نظام ۾ شامل ڪرڻو پوندو جيڪو اسان جي گڏيل مستقبل جي لاءِ مددگار هجي. هن آخر ۾ لاهور کي سال 2027ع جي لاءِ هڪ سي او ٽوئرازم ڪيپيٽل قرار ڏيڻ ۾ پاڪستان جي حمايت جي لاءِ سمورن ميمبر ملڪن جا هڪ ڀيرو ٻيهر ٿورا ادا ڪيا ۽ چيو ته آئون توهان کي يقين ڏياريان ٿو ته لاهور پاڪستان جي ثقافتي دل، انهن سمورن مهمانن جي دل کولي استقبال ڪندو جيڪي اسان وٽ ايندا. هن سمورن شرڪت ڪندڙن کي دوري جي ڀرپور دعوت پڻ ڏيندي چيو ته اسان ايندڙ سال اي سي او سي او ايم جي 30هين اجلاس جي لاءِ توهان سڀني جي پاڪستان ۾ آجيان جا منتظر آهيون، اچو گڏجي سمورن چئلينجز تي ضابطو آڻڻ ۽ پنهنجي پوري خطي ۽ ان کان اڳتي امن، ترقي ۽ خوشحالي جي بهتر مستقبل جي تعمير جي لاءِ گڏجي ڪم ڪريون.