نئون قائم ٿيل اڪيڊمڪ ۽ ائڊمنسٽريٽو بلاڪ انساني وسيلن ۽ سائنسي اڳڀرائي ۾ هڪ اهم سيڙپڪاري آهي، اها سهولت اعليٰ تعليم، تحقيق ۽ پيشيوراڻي تربيتي پروگرامن جي مدد ڪندي جنهن جو مقصد ويٽرنري سائنسدانن، محققن ۽ ماهرن جي ايندڙ نسل کي تيار ڪرڻ آهي: سيد مراد علي شاهه

ڪراچي -27 آگسٽ (اي پي پي) سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه خميس ڏينهن سنڌ انسٽيٽيوٽ آف اينيمل هيلٿ  ڪورنگي ۾ جديد سهولتن جي هڪ سلسلي جو افتتاح ڪيو جنهن کي هن صوبي ۾ جانورن جي صحت جي سنڀال، سائنسي تحقيق، بيمارين جي نگراني ۽ مالداري جي ترقيءَ ۾ هڪ وڏو سنگِ ميل قرار ڏنو. سنڌ حڪومت جي سالياني ترقياتي پروگرام  تحت ڪل 631.798 ملين رپين جي لاڳت سان مڪمل ٿيل نئين سهولتن ۾ هڪ جديد پالتو جانورن جو اسپتال، ڊائگنوسٽڪ بي، اڪيڊمڪ ۽ ائڊمنسٽريٽو بلاڪ، اپ گريڊ ٿيل ليبارٽريون، پوسٽ مارٽم جون سهولتون ۽ فيلڊ ۾ جانورن جي خدمتن لاءِ موٽرسائيڪلن جو هڪ فليٽ شامل آهن. هي منصوبو ڊسمبر 2022 ۾ شروع ٿيو ۽ جون 2026 ۾ مڪمل ٿيو. افتتاحي تقريب کي خطاب ڪندي وڏي وزير چيو ته هي منصوبو ”سنڌ ۾ جانورن جي صحت جي سنڀال، سائنسي تحقيق، بيمارين جي نگراني ۽ مالداري جي ترقيءَ ۾ هڪ نئين باب جي شروعات“ جي عڪاسي ڪري ٿو. هن ان ڳالهه تي زور ڏنو ته لائيو اسٽاڪ سنڌ جي معيشت جي سڀ کان اهم ٿنڀن مان هڪ آهي، جيڪو زرعي واڌاري، خوراڪ جي تحفظ، روزگار جي فراهمي ۽ ڳوٺاڻي خوشحالي ۾ وڏو حصو وجهي ٿو. هن چيو ته سنڌ ۾ لکين خاندانن جي روزي جو دارومدار مالداري تي آهي. ڪيترن ئي ڳوٺاڻن گهرن لاءِ، مال مويشي نه رڳو آمدني جو ذريعو آهي پر ڏکي وقت ۾ هڪ سهارو ۽ تحفظ پڻ آهي. تقريب ۾ لائيواسٽاڪ ۽ فشريز واري صوبائي وزير محمد علي ملڪاڻي، محنت واري وزير سعيد غني، زراعت واري وزير محمد بخش خان مھر، صنعت واري وزير ڄام اڪرام ڌاريجو، وڏي وزير جو خاص مددگار سليم بلوچ ۽ آصف خان، سنڌ اسيمبلي جي ميمبرن، اعليٰ اختيارين، ويٽرنري سائنسدانن، محققن، فيڪلٽي ميمبرن ۽ هاري برادرين جي نمائندن شرڪت ڪئي. هن اڪيڊمڪ ۽ ائڊمنسٽريٽو بلاڪ جي افتتاح کان اڳ نئين قائم ٿيل ڊائگنوسٽڪ بي، پوسٽ مارٽم هال ۽ ليبارٽرين جو به دورو ڪيو. پيٽس اسپتال کي جديد آئوٽ پيشنٽ (او پي ڊي) خدمتن، آپريشن ٿيئٽرن، گيس اينيٿيزيا سسٽم، انتھائي نگھداشت جي يونٽن، سُڃاڻپ واريون تصويري سهولتن، موسمياتي ڪنٽرول وارڊن ۽ پالتو جانورن لاءِ 24 ڪلاڪ آڪسيجن ٿراپي جي سهولت سان ليس ڪيو ويو آهي. وڏي وزير چيو ته هيءَ سهولت پالتو جانورن لاءِ بين الاقوامي معيار جي مڃيل ويٽرنري سنڀال فراهم ڪندي. هن چيو ته پالتو جانورن جي صحت جي وڌندڙ اهميت کي نظر ۾ رکندي، هي اسپتال پالتو جانورن جي مالڪن کي معياري ويٽرنري خدمتن، جديد سُڃاڻپ ۽ خاص علاج جي سهولتن تائين رسائي فراهم ڪندو. وڏي وزير ڊائگنوسٽڪ اينڊ ريسرچ ڪمپليڪس جو به افتتاح ڪيو جنهن ۾ ڊيري، ايناليٽيڪل ۽ پيراسائيٽولوجي ليبارٽريون، ويٽرنري فارنزڪ سهولتون ۽ جديد پوسٽ مارٽم انفراسٽرڪچر شامل آهن. هن چيو ته صحيح سُڃاڻپ ئي بيمارين تي اثرائتي ڪنٽرول جو بنياد آهي ۽ هي نيون ليبارٽريون جانورن جي بيمارين کي معلوم ڪرڻ، انهن جي نگراني ڪرڻ ۽ انهن کي منهن ڏيڻ لاءِ سنڌ جي صلاحيتن کي ڪافي مضبوط ڪنديون. هن وڌيڪ چيو ته هي سهولتون بيمارين جي نگراني کي بهتر بڻائينديون، مال مويشي جي اثاثن جي حفاظت ڪنديون، عوامي صحت کي محفوظ بڻائينديون ۽ کير توڙي گوشت جي شين جي معيار ۽ تحفظ کي وڌائينديون. اختيارين وڏي وزير کي بريفنگ ڏيندي ٻڌايو ته انسٽيٽيوٽ وٽ هاڻي کير ۽ ڊيري شين جي مائڪرو بايولوجيڪل ۽ ڪيميائي تجزيي، پيراسائيٽولوجي ٽيسٽنگ، بلڊ ڪيمسٽري، هيپاٽولوجي ۽ خوراڪ جي تحفظ جي تحقيقات لاءِ جديد ليبارٽري سهولتون موجود آهن. وڏي وزير چيو ته نئون قائم ٿيل اڪيڊمڪ ۽ ائڊمنسٽريٽو بلاڪ انساني وسيلن ۽ سائنسي اڳڀرائي ۾ هڪ اهم سيڙپڪاري آهي. هن چيو ته هي سهولت اعليٰ تعليم، تحقيق ۽ پيشيوراڻي تربيتي پروگرامن جي مدد ڪندي جنهن جو مقصد ويٽرنري سائنسدانن، محققن ۽ ماهرن جي ايندڙ نسل کي تيار ڪرڻ آهي. هن راءِ ڏني ته مون کي پورو يقين آهي ته هتي جيڪو علم پيدا ٿيندو اهو نه رڳو سنڌ پر پاڪستان جي جانورن جي صحت، خوراڪ جي تحفظ ۽ زرعي ترقيءَ جي وسيع ڪوششن ۾ پڻ پنهنجو حصو وجهندو. تعليمي بلاڪ ۾ سمارٽ بورڊن، آڊيو-ويزوئل سسٽم، تيز رفتار انٽرنيٽ ڪنيڪشن سان ليس جديد ڪلاس روم ۽ قومي توڙي بين الاقوامي ڪانفرنسن، سيمينارن ۽ تربيتي پروگرامن لاءِ 250 کان 300 شرڪت ڪندڙن جي ويهڻ جي گنجائش وارو هڪ جديد ترين آڊيٽوريم شامل آهي.هڪ تفصيلي بريفنگ دوران، ڊائريڪٽر لائيو اسٽاڪ ڊاڪٽر نذير ڪلهوڙو وڏي وزير کي ٻڌايو ته سنڌ انسٽيٽيوٽ آف اينيمل هيلٿ اڳوڻي سنڌ پولٽري ويڪسين سينٽر کي اپ گريڊ ڪري سنڌ انسٽيٽيوٽ آف اينيمل هيلٿ ائڪٽ، 2018 تحت قائم ڪيو ويو هو. هن چيو ته هي پاڪستان جو پهريون وقف ٿيل ”ون هيلٿ“ ادارو آهي، جيڪو جانورن جي صحت، عوامي صحت ۽ ماحولياتي صحت جي طريقن کي پاڻ ۾ ڳنڍي ٿو. هي ادارو مال مويشي، پولٽري، جهنگلي جيوت، پالتو جانورن، ماهيگيري ۽ اڪواڪلچر جي صحت تي ڪم ڪري ٿو جڏهن ته بيمارين جي سُڃاڻپ، نگراني، ويڪسين جي تياري ۽ بايولوجيڪل تحقيق جي مرڪز طور پڻ خدمتون سرانجام ڏئي ٿو. بريفنگ موجب  هن وقت ملڪ ۾ ويڪسين تيار ڪرڻ واري سڀ کان وڏي ويٽرنري سهولت آهي، جيڪا سالياني 250 ملين کان وڌيڪ ويڪسين جا دوز ٺاهڻ جي صلاحيت رکي ٿي. هي ادارو جانورن جي 75 مختلف بيمارين جي خلاف ويڪسين تيار ڪري ٿو ۽ جانورن جي تعليم، تحقيق ۽ تربيتي پروگرامن جي مدد ڪري ٿو.وڏي وزير فيلڊ ويٽرنري خدمتن لاءِ موٽرسائيڪلن جي هڪ فليٽ جو به افتتاح ڪيو ۽ ويٽرنري آفيسرن ۽ فيلڊ اسٽاف کي دستاويز حوالي ڪيا. مالداري جي وزير محمد علي ملڪاڻي چيو ته موٽرسائيڪلون پهچ جي خدمتن کي بهتر بڻائينديون جنهن سان ويٽرنري ٽيمون ڏورانهن علائقن ۾ مالدار هارين کي سندن درن تي صحت جي سنڀال، بيمارين جي نگراني ۽ مشاورتي خدمتون فراهم ڪري سگهنديون. هن چيو ته کاتو بهتر بنيادي ڍانچي، پيشيوراڻي صلاحيت، سُڃاڻپ وارين سهولتن ۽ فيلڊ جي سطح تي ويٽرنري خدمتن ذريعي جانورن جي صحت جي خدمتن کي بهتر بڻائڻ لاءِ پرعزم آهي. هن وڌيڪ چيو ته موٽربائيڪل فليٽ جي شموليت محڪمي جي ان عزم جي عڪاسي ڪري ٿي ته ويٽرنري خدمتن کي سڄي سنڌ ۾ هارين ۽ مال مويشي جي مالڪن جي ويجهو آندو وڃي.صوبائي وزير لائيواسٽاڪ ۽ فشريز محمد علي ملڪاڻي چيو ته عالمي معيار جي سهولتن جو افتتاح وڏي وزير سيد مراد علي شاهه جي قيادت ۾ مالداري جي شعبي لاءِ هڪ وڏي ڪاميابي آهي. هن جديد سُڃاڻپ وارين ليبارٽرين، پوسٽ مارٽم جي سهولتن، جانورن جي مخصوص ڪلينڪن ۽ پالتو جانورن جي صحت جي اعليٰ سهولتن جي قيام کي نمايان ڪيو.صوبائي وزير چيو ته هي نيون سهولتون ريڊ سنڌي ڳئون ۽ ڪنڊي مينهن جهڙين قيمتي مقامي نسلن جي حفاظت ڪرڻ ۾ مدد ڪنديون جڏهن ته جانورن جي بيمارين جي ڪري ٿيندڙ معاشي نقصانن کي پڻ گهٽائينديون. هن اهو پڻ چيو ته فيلڊ ويٽرنري خدمتن کي مضبوط ڪرڻ ۽ مالدار هارين لاءِ رسائي کي بهتر بڻائڻ لاءِ 150 موٽرسائيڪلون فراهم ڪيون ويون آهن. ملڪاڻي وڏي وزير کي گذارش ڪئي ته هو اهم ترقياتي اسڪيمن لاءِ باقي فنڊن جي جاري کي منظوري ڏئي ۽ مالداري جي شعبي کي وڌيڪ جديد بڻائڻ لاءِ اضافي بجيٽ جي مدد جو مطالبو ڪيو. وڏي وزير سنڌ حڪومت جي ان عزم کي ورجايو ته ويٽرنري خدمتن کي مضبوط بڻايو ويندو، بيمارين جي نگراني جي نظام کي وڌايو ويندو، سُڃاڻپ وارين ليبارٽرين کي جديد بڻايو ويندو، ويڪسين جي تياري جي صلاحيت کي وڌايو ويندو ۽ موبائل ويٽرنري هيلٿ ڪيئر کي هٿي ڏني ويندي. هن چيو ته اسان جو خواب رڳو جانورن جي صحت جي سنڀال تائين محدود ناهي. اسان جو مقصد هڪ جديد، مقابلي واري ۽ پائيدار لائيو اسٽاڪ معيشت جي تعمير ڪرڻ آهي جيڪا روانگي واپار، خوراڪ جي تحفظ، روزگار جي فراهمي ۽ ڳوٺاڻي ترقي ۾ پنهنجو ڪردار ادا ڪري. هن محققن، سائنسدانن ۽ ويٽرنري پيشيورن تي زور ڏنو ته هو نئين سهولتن کي جذبي ۽ جدت سان استعمال ڪن، ته جيئن تحقيق جا نتيجا سڌي طرح هارين کي درپيش عملي چيلينجز کي حل ڪري سگهن. تقريب جي پڄاڻي تي وڏي وزير باقاعدي طور تي نئين قائم ٿيل سهولتن جو افتتاح ڪيو ۽ کين سنڌ جي عوام، ويٽرنري سائنس ۽ جانورن جي ڀلائي لاءِ وقف ڪري ڇڏيو.