ايشيا-پئسفڪ خطو تيز رفتار شهري آبادي ۾ واڌ، رهائشي کوٽ، موسمي خطرن ۽ ماحوليات جو شديد دٻاءُ محسوس ڪري رهيو آهي: وڏو وزير سيد مراد علي شاهه

 ڪراچي-13 فيبروري (اي پي پي)سنڌ جي وڏي وزير سيد مراد علي شاهه چيو آهي ته ايشيا-پئسفڪ خطو تيز رفتار شهري آبادي ۾ واڌ، رهائشي کوٽ، موسمي خطرن ۽ ماحوليات جو شديد دٻاءَ محسوس ڪري رهيو آهي ۽ ماحولياتي مضبوط رهائش، جامع منصوبابندي، آفتن لاءِ تياري ۽ ڪميونٽي تي ٻڌل حل کي فوري طور اختيار ڪرڻ جي ضرورت تي زور ڀريو. وڏي وزير جي ترجمان موجب اهڙو اظهار هن ٽن ڏينهن واري ايشيا-پئسفڪ شيلٽر اينڊ سيٽلمينٽس فورم 2026ع ۾ هڪ مقامي هوٽل ۾ پنهنجي پڄاڻي واري خطاب ۾ ڪيو. وڏي وزير چيو ته پناهه گاھون ۽ انساني وسنديون صرف بنيادي ڍانچي جا مسئلا نه آهن پر وقار، برابري، سماجي استحڪام ۽ ماحولياتي مضبوطي جا بنيادي ٿنڀ آهن. هن عالمي نمائندن، ترقياتي حصيدارن ۽ ماهرن جو شڪريو ادا ڪيو جن کيس بامعنيٰ ۽ حل طلب بحث لاءِ سهڪار ڪيو. سنڌ کي ماحولياتي طور مضبوط بحالي ۾ عالمي اڳواڻ طور پيش ڪندي، فورم جي پڄاڻي ان عزم سان ٿي ته صوبو پاڻ کي آفت کان پوءِ رهائش ۽ سيٽلمينٽس جي حل ۾ اڳواڻ طور پيش ڪندو. اي پي ايس ايس ايف جيڪو علائقي لاءِ رهائشي حل جو اهم ترين پليٽ فارم قرار ڏنو ويو، تقريباً 1200 شرڪت ڪندڙ شامل هئا جن ۾ تقريباً 100 عالمي نمائندا شامل هئا جيڪي 206 تنظيمن جي نمائندگي ڪري رهيا هئا جن ۾ حڪومتون، ترقياتي ادارا، مالي ادارا، گڏيل قومن جا ادارا، اڪيڊميا، سول سوسائٽي، ميڊيا ۽ نجي شعبي جا ادارا شامل هئا. مجموعي طور تي 41 ملڪن مان 600 نمائندن شرڪت ڪئي، گڏوگڏ سينيئر سرڪاري اهلڪار ۽ عالمي ماهر پڻ موجود هئا. سنڌ جي تجربي جو حوالو ڏيندي وڏي وزير چيو ته صوبو سڌو سنئون موسمي تبديلي جي تباهه ڪن اثرن کي منھن ڏئي رھيو آھي جن ۾ ٻوڏون، وڏي پيماني تي لڏپلاڻ ۽ شهري نظام تي دٻاءُ شامل آهي. هن صوبي جي حڪومت جي ان عزم جي تصديق ڪئي ته اها محفوظ رهائش، مضبوط شهرن ۽ زندگي جي معيار کي بهتر بڻائڻ لاءِ پاليسيون ۽ ڀائيواريون اڳتي وڌائيندي، خاص طور تي ڪمزور ۽ پٺ تي پيل برادري لاءِ وڏي وزير چيو ته عالمي نمائنده فورم ۾ حصو ورتو جيڪو سنڌ جي ماحولياتي طور مضبوط رهائش ۽ آفت کان پوءِ بحالي ۾ وڌندڙ عالمي حيثيت جي عڪاسي ڪري ٿو. هن ياد ڏياريو ته سنڌ پنهنجي سنڌ پيپلز هائوسنگ فار فلڊ افيڪٽيز پروگرام کي اڳئين فورم ۾ فلپائن ۾ پيش ڪيو جتي ان باضابطه طور ايندڙ ڪانفرنس کي ڪراچي ۾ ميزباني ڪرڻ جي درخواست ڪئي، جيڪا منظور ڪئي وئي. فورم پروگرام کي آفت کان پوءِ جي بحالي ۾ عالمي معيار طور اجاگر ڪيو. هن منصوبي جو مقصد 2.1 ملين کان وڌيڪ ماحولياتي طور مضبوط گهرن جي تعمير آهي جنهن مان 15 ملين کان وڌيڪ ماڻهن کي فائدو پهچندو، هي پيمانو 154 ملڪن جي آبادي کان به وڏو آهي. پروگرام جي هڪ اهم خصوصيت عورتن جي مالڪي آهي جنهن ۾ گهر ۽ زمين جا عنوان عورتن جي نالن تي جاري ڪيا وڃن ٿا جنهن سان وقار ۽ مالي شموليت کي هٿي ملي ٿي. عالمي شراڪتدارن جن ۾ ورلڊ بئنڪ جي ڪنٽري ڊائريڪٽر بولورما آمگاابزار ۽ ايشيائي ڊولپمينٽ بئنڪ ۽ اسلامي ڊولپمينٽ بئنڪ جا نمائندا شامل هئا، سنڌ جي فائديمند نقطه نظر جي تعريف ڪئي ۽ ان کي ماحولياتي طور مضبوط بحالي لاءِ هڪ ماڊل قرار ڏنو. 26 ٽيڪنيڪل سيشنز دوران، شرڪت ڪندڙن مضبوط رهائش وڌائڻ ۽ ڳالهين کي عمل جوڳو بڻائڻ ۽ پائيدار علائقائي تعاون ۾ تبديل ڪرڻ تي بحث ڪيو. ايس پي ايڇ ايف منصوبي جي سگهه کي اجاگر ڪندي وڏي وزير چيو ته هي پروگرام جيڪو چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري جي ويزن مطابق ۽ شهيد ذوالفقار علي ڀٽو جي اصول روٽي، ڪپڙو ۽ مڪان تي ٻڌل آهي، 154 ملڪن جي آبادي کان به وڌيڪ آهي. هن چيو شروع ۾ هي ناممڪن ڪم هو پر مضبوط شراڪتداري ۽ گڏيل ڪوششن سان اسان لکين خاندانن کي محفوظ پناهه فراهم ڪئي آهي. فورم ۾ ڪابينا جا ميمبر، سينيئر اهلڪار، سفارتڪار، بين الاقوامي ماهر، ترقياتي شراڪتدار، اڪيڊيميا، سول سوسائٽي ۽ نجي شعبي جا ادارا شامل هئا. فورم جي پڄاڻي هڪ ويڊيو سان ٿي جنهن ۾ اهم لمحن جي جھلڪ شامل هئي جنهن ۾ خاتون اول آصفه ڀٽو زرداري جو افتتاحي خطاب به شامل هو جنهن ۾ هن پناهه گاھ جي سماجي تبديلي ۾ ڪردار تي روشني وڌي. وڏي وزير منتظمين، پرڏيهي وزارت ۽ منصوبابندي ۽ ترقيات واري کاتي جو شڪريو ادا ڪيو ۽ نمائندن تي زور ڀريو ته فورم کان پوءِ تعاون ۽ جدت جي روح کي اڳتي وڌائين. آخر ۾ وڏي وزير سنڌ حڪومت سان پيپلز هائوسنگ پروجيڪٽ تي ڪم ڪندڙ سڀني قومي ۽ عالمي ادارن ۽ تنظيمن کي ايوارڊ ۽ تعريف ناما پيش ڪيا.